Στην εποχή της οικονομικής κρίσης, οι έννοιες της πρόληψης και της αγωγής υγείας είναι πολύ σημαντικές για τα συστήματα υγείας. Η πρόληψη μοιάζει να αποτελεί κάτι αυτονόητο που όλοι το γνωρίζουν, αλλά λίγοι το εφαρμόζουν.
Ο όρος «Πρόληψη» είναι ιατρικός και σημαίνει μέτρα που εμποδίζουν περιστατικά για κάτι ανεπιθύμητο. Η πρόληψη όμως μέσω της εκπαίδευσης, είναι μια διαδικασία βίωσης των παραμέτρων και των χαρακτηριστικών της υγιεινής ζωής. Το σχολείο καλείται να αναλάβει ένα πρωταρχικό και πολυλειτουργικό ρόλο στην πρόληψη της σωματικής και ψυχικής υγείας του ατόμου. Ένα πρόγραμμα Αγωγής Υγείας στο σχολείο θα πρέπει να είναι μια προσπάθεια ενίσχυσης του παιδαγωγικού του ρόλου και να επικεντρώνεται στη βελτίωση της ικανότητας του παιδιού να «φροντίζει συνολικά» τον εαυτό του.
Η πρόληψη, ή η καθυστέρηση εμφάνισης των ασθενειών, είναι η καλύτερη επένδυση που μπορούμε να κάνουμε και άν διαθέσουμε ένα μικρό κομμάτι του προϋπολογισμού στην πρόληψη, θα εξοικονομήσουμε ένα μεγάλο μέρος των υπέρογκων νοσηλευτικών και φαρμακευτικών εξόδων. Τα δύο τρίτα των δαπανών του αμερικάνικου συστήματος υγείας αφορούν ασθένειες όπως η υπέρταση, η αρθρίτιδα και η κατάθλιψη, καταστάσεις που προλαμβάνονται. Ξέρουμε ότι οι γυναίκες πάνω από μια ηλικία ωφελούνται από μία μαστογραφία, αφού ο καρκίνος του μαστού αν εντοπισθεί σε πρώιμο στάδιο, θεραπεύεται. Στη χώρα μας πολλές γυναίκες δεν πηγαίνουν για μαστογραφία..
Εάν μελετήσει κανείς τα έξοδα για την Υγεία παγκοσμίως, διαπιστώνει ότι έχουν αυξηθεί τις τελευταίες δεκαετίες. Η αύξηση οφείλεται σε δύο παράγοντες.
- Στη γήρανση του πληθυσμού: Σήμερα ζούμε περισσότερο. Πριν χρόνια οι άνθρωποι πέθαιναν από ασθένειες για τις οποίες σήμερα έχουμε προληπτικά εμβόλια.
- Τις χρόνιες παθήσεις: Σ’αυτές πηγαίνει το 75% των χρημάτων που διατίθενται για την υγεία στις ανεπτυγμένες χώρες. Υπάρχουν γύρω στις 15 ασθένειες που για να μειωθεί το ποσοστό εμφάνισης τους επιβάλλεται να επιχειρηθεί «αλλαγή τρόπου ζωής».
Η πολιτεία οφείλει να σχεδιάσει εκστρατείες ενημέρωσης για τις βλαβερές συνέπειες της κακής διατροφής. Η παιδική παχυσαρκία έχει λάβει διαστάσεις επιδημίας. Τα παχύσαρκα παιδιά είναι οι αυριανοί ενήλικες με διαβήτη. Δεν επιτρέπεται να εξακολουθούμε να αντιμετωπίζουμε το πρόβλημα του διαβήτη κάνοντας ακρωτηριασμούς στους πάσχοντες..
*Η Καλλιόπη Μπροφίδη είναι Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Κρήτης