Τ' όνομά της μπλέκεται όλο και πιο συχνά στις αναφορές της νέας ελληνικής πραγματικότητας αλλά λίγοι ξέρουν την ιστορία της. Η Ψωροκώσταινα -που την ανέφερε ως παράδειγμα προς αποφυγή απόψε ο Πρωθυπουργός- ήταν μία πάμπλουτη αρχόντισσα από το Αϊβαλί που κατέληξε μετά τις θηριωδίες των κατακτητών (Τούρκοι τότε) και την σφαγή του άντρα και των παιδιών της, ζητιάνα στο Ναύπλιο. Το όνομά της ήταν Πανωραία Χατζηκώστα και (τι ειρωνεία!!!) η ιστορία της θα μπορούσε κάλλιστα να βρει πολλά κοινά σημεία με εκείνη της Ελλάδας. Όχι απλώς γιατί η άλλοτε πάμπλουτη αρχόντισσα κατέληξε ζητιάνα αλλά γιατί αυτό που κατέγραψε η ιστορία ήταν η φιλοτιμία της που έμεινε παροιμιώδης.

Η Ψωροκώσταινα πέρασε με βάρκα στα Ψαρά κι από εκεί στο Ναύπλιο, όπου αναγκάστηκε να ζητιανεύει για να επιζήσει. Όταν όμως το 1826 η ερανική επιτροπή έφτασε στην πλατεία του Ναυπλίου και άρχισε να αφηγείται τα άθλια οικονομικά της χώρας, η ζητιάνα με το παρατσούκλι "Ψωροκώσταινα" πλησίασε πρώτη τους εκπροσώπους της κι ακούμπησε μπροστά τους το μοναδικό της περιουσιακό στοιχείο: ένα δακτυλίδι, ενθύμιο από την παλιά της εύπορη ζωή. Και είπε:«Δεν έχω τίποτα άλλο από αυτό το ασημένιο δαχτυλίδι κι αυτό το γρόσι. Αυτά τα τιποτένια προσφέρω"  (Ευ. Δαδιώτης, «Αιγαιοπελαγίτικα» τεύχος 13). Η σκηνή είχε τόση δύναμη που την μιμήθηκαν αμέσως όσοι βρέθηκαν γύρω. Κι αν το όνομά της ταυτίστηκε με την Ελλάδα δεν ήταν εξ' αιτίας της μιζέριας της αλλά εξ' αφορμής της μεγάλης φιλοτιμίας της.

Μ.Κ.