Μπαίνοντας στην τελική ευθεία για τις κάλπες της 25ης Ιανουαρίου και έχοντας όλο και πιο ξεκάθαρα πορίσματα -βάσει δημοσκοπήσεων- για την κατάταξη και την δυναμική των κομμάτων το μέγα ερώτημα αυτών των εκλογών καταλήγει να είναι το εξής: Θα βγάλει αυτοδύναμη κυβέρνηση η κάλπη ή όχι; Το σύνολο των δημοσκοπήσεων εμφανίζουν σταθερά στην κορυφή της κούρσας τον ΣΥΡΙΖΑ με παγιωμένη πλέον την ελάχιστη διαφορά ποσοστού 3% που κυμαίνεται ως το 8% (ανάλογα με την δημοσκόπηση).
Οι μετρήσεις των διαθέσεων της κοινής γνώμης συντείνουν σε ένα ακόμη στοιχείο: το απόλυτο ντέρμπι για την τρίτη θέση, καθώς η πρωτοκαθεδρία ΣΥΡΙΖΑ είναι δεδομένη και η δεύτερη θέση ανήκει -επίσης σίγουρα- στην ΝΔ. Στην τρίτη θέση όμως τα πράγματα είναι πιο ... θολά από κάθε άλλη φορά. Θυμίζουμε ότι στις προηγούμενες βουλευτικές εκλογές την τρίτη θέση είχε καταλάβει το ΠΑΣΟΚ με ποσοστό 12,28% και ακολουθούσαν: ΑΝΕΛ ποσοστό 7,51%, Χρυσή Αυγή 6,92%, ΔΗΜΑΡ με 6,25% και ΚΚΕ με 4,5%. Με βάσει τα τωρινά δημοσκοπικά δεδομένα κανένα από τα κόμματα αυτά (πλην ίσως του ΚΚΕ) δεν κατάφερε να συγκρατήσει τα προηγούμενα ποσοστά του. Ενώ δύο ακόμη "παίκτες" ήρθαν να προστεθούν στο σημερινό εκλογικό σκηνικό -το Ποτάμι και το ΚιΔηΣο- και δεν αποκλείεται να ανακατέψουν τόσο την τράπουλα των εκλογών, που να βγάλουν εκτός βουλής κάποια από τα μέχρι σήμερα υπάρχοντα κόμματα.
Την ίδια ώρα, οι περισσότερες εταιρίες δημοσκοπήσεων αποφεύγουν να κάνουν αναγωγή των αναποφάσιστων οι οποίοι συγκεντρώνουν ποσοστό κοντά στο 10% με αποτέλεσμα αρκετοί να υποστηρίζουν ότι η κάλπη μπορεί ακόμα και να ανατρέψει τα δημοσκοπικά ευρήματα.
Σε κάθε περίπτωση πάντως, κανείς δεν μπορεί να υπολογίσει με σιγουριά την κοινοβουλευτική δύναμη του πρώτου κόμματος και κυρίως εάν θα εξασφαλίσει την αυτοδυναμία.
Αυτό συμβαίνει γιατί η αυτοδυναμία δεν εξαρτάται μόνο από το εκλογικό ποσοστό που θα λάβει αλλά κυρίως από το ποσοστό που θα συγκεντρώσουν τα κόμματα που θα μείνουν εκτός Βουλής.
Στην πράξη, το σύστημα λειτουργεί όπως τα συγκοινωνούντα δοχεία: όσο μεγαλώνει το ποσοστό των εξωκοινοβουλευτικών τόσο χαμηλώνει το όριο της αυτοδυναμίας. Έτσι σύμφωνα με τον εκλογικό νόμο οι 250 έδρες (οι 50 δίνονται ως μπόνους στο πρώτο κόμμα) θα μοιραστούν αναλογικά σε όλα τα κόμματα που θα ξεπεράσουν το 3%. Ξεκινώντας από μηδενική βάση, από το απίθανο σενάριο τα εκτός βουλής κόμματα να έχουν 0%, το πρώτο κόμμα εξασφαλίζει την αυτοδυναμία εάν λάβει τουλάχιστον 40,4%. Από εκεί και πέρα για κάθε μονάδα που προστίθεται στα εκτός βουλής κόμματα το ποσοστό της αυτοδυναμίας μειώνεται κατά 0,4%.
Ειδικότερα, με:
5% εκτός Βουλής η αυτοδυναμία κατοχυρώνεται με 38,5%
7% εκτός Βουλής η αυτοδυναμία κατεβαίνει στο 38%
8% το πρώτο κόμμα θα πάρει 151 έδρες με ποσοστό 37,2%
Από 8,5% εως 9,5% το πρώτο κόμμα θα χρειαστεί 37%
Από 10% εως 10,5% η αυτοδυναμία εξασφαλίζεται με 36,5%
Εάν τα εκτός Βουλής κόμματα συγκεντρώσουν από 11% η αυτοδυναμία πέφτει στο 36%
ΜΕ 12% στα εκτός Βουλής κόμματα απαιτείται 35,6% για την αυτοδυναμία
Με 13% διαμορφώνεται στο 35,2%
Με 14% στο 34,8%
Ενώ με ποσοστό 15% στα εκτός Βουλής το πρώτο κόμμα θα χρειαστεί 34,4%
Με βάση την εμπειρία των προηγούμενων εκλογών, τα κόμματα που μένουν εκτός Βουλής συγκεντρώνουν ποσοστό που συνήθως κυμαίνεται από 5% εως 6%.
Αυτή την φορά ωστόσο η μάχη που φαίνεται να δίνουν ΑΝΕΛ, ΔΗΜΑΡ, ΚΙΔΗΣΟ κι ίσως και κάποιοι ακόμη που θα συγκεντρώσουν μικρά ποσοστά ενδεχομένως να ανατρέψει τα στατιστικά. Εάν δηλαδή δεν μπουν στο κοινοβούλιο, όπως τουλάχιστον δείχνουν οι περισσότερες δημοσκοπήσεις, τότε θα αυξήσουν το ποσοστό των εξωκοινοβουλευτικών κομμάτων χαμηλώνοντας παράλληλα τον πήχη της αυτοδυναμίας για το πρώτο κόμμα. Σε μια τέτοια περίπτωση που θέλει το ποσοστό των εξωκοινοβουλευτικών να διαμορφώνεται από 8% εως 11% μονάδες , η αυτοδυναμία θα περιοριστεί σε ποσοστά από 37,2% εως 36,5% αντίστοιχα.