Η δεύτερη ομιλία του κύκλου: «Ο μίτος της Αριάδνης - Ξετυλίγοντας την ιστορία της πόλης του Ηρακλείου  - είκοσι χρόνια μετά», που οργανώνει η Ηράκλεια Πρωτοβουλία έγινε το Σάββατο 7 Ιανουαρίου από την κ. Λιάνα Σταρίδα, Αρχαιολόγο, Συγγραφέα, με θέμα: «Ο βυζαντινός Χάνδακας. Ενδείξεις και τεκμήρια». Την κ. Σταρίδα προλόγισε ο κ. Μανόλης Δρακάκης, δρ. Ιστορίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, ο οποίος, αντί μιας τυπικής απαρίθμησης των επιστημονικών δημοσιεύσεων της ομιλήτριας, επέλεξε να μιλήσει για την προσωπικότητά της.

Η κ. Σταρίδα αναφέρθηκε στην πόλη του Ηρακλείου κατά την πρώτη βυζαντινή περίοδο, την Αραβοκρατία, τη δεύτερη βυζαντινή περίοδο και την πρώιμη Ενετοκρατία βάσει ευρημάτων των ανασκαφών, πολλές από τις οποίες έχει διευθύνει η ίδια. Ενδιαφέροντα συμπεράσματα από τη διάλεξη της κ. Σταρίδα είναι, μεταξύ άλλων, και τα εξής:  Από τα ευρήματα των ανασκαφών προκύπτει συνεχής εποίκιση της πόλης από τους αρχαϊκούς χρόνους μέχρι σήμερα. Η επαφή με την Κωνσταντινούπολη και άλλα μεγάλα αστικά κέντρα συνέβαλε στην οικονομική και καλλιτεχνική ανάπτυξή της.

Η αρχαιολογική σκαπάνη έφερε στο φώς αρχιτεκτονικά μέλη, όπως κίονες , επιστήλια, κιονόκρανα, θωράκια και επιγραφές, εξαιρετικής ποιότητας, συνήθως σε δεύτερη χρήση σε κατασκευές της Αραβοκρατίας και της πρώιμης Ενετοκρατίας. Τα εφυαλωμένα κεραμικά της βυζαντινής περιόδου παρουσιάζουν μεγάλη ποικιλία τόσο στα σχήματα όσο και στις τεχνικές της διακόσμησής τους. Η ποικιλία των αντικειμένων από ελεφαντόδοντο, οστά ή χαλκό δείχνει ότι στον Χάνδακα του 11ου και 12ου αιώνα υπήρχε ένα κοινό, που είχε τη δυνατότητα να προμηθεύεται ακριβά αντικείμενα.

Στη συζήτηση, που ακολούθησε, η κ. Σταρίδα αναφέρθηκε στις καταστροφές των μνημείων, που έγιναν κυρίως στον 20ό αιώνα. Στο ερώτημα τι θα μπορούσε να σωθεί σήμερα από τα μνημεία της πόλης απάντησε: 4 ναοί, που έχουν πουληθεί ως ανταλλάξιμη περιουσία σε ιδιώτες: Ο ναός του Αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή στην οδό 1821, του Αγίου Ονούφριου στην οδό 1866, της Αγίας Αναστασίας στην οδό Δελημάρκου και του Αγίου Γεωργίου Βενέτικου στην οδό Μαρινέλη. Τόνισε επίσης την ανάγκη να σωθεί το Ηρώον στην πλατεία Ελευθερίας, με πρώτο βήμα την κήρυξή του ως διατηρητέου.
Η διάλεξη είναι αναρτημένη στην ιστοσελίδα του Δήμου Ηρακλείου (Δήμος Ηρακλείου – You Tube – βίντεο).

Η επόμενη ομιλία θα γίνει το προσεχές Σάββατο, 14 Ιανουαρίου, ώρα 11.00 το πρωί, στην αίθουσα «Μανόλης Καρέλλης», στον Β’ όροφο του δημοτικού κτηρίου της οδού Ανδρόγεω.  Ο κ. Γιάννης Μαυρομάτης, καθηγητής της Βυζαντινής Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, θα μιλήσει με θέμα: «Σάτιρα και κοινωνία στην πρώιμη κρητική λογοτεχνία (14ος -15ος αιώνας)». Τον ομιλητή  θα προλογίσει ο κ. Κωνσταντίνος Ανδρουλιδάκης, καθηγητής της Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Κρήτης.