ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ

Καλοκαίρι !!! Η γαλάζια προκυμαία θα σε φέρει Καλοκαίρι !!! Καρεκλάκια, πετονιές μέσ' το πανέριμες τη βόλτα αυτού του κόσμου που μας ξέρει … Θερινή ραστώνη, με το θερμόμετρο να σκαρφαλώνει στο ύψος των περιστάσεων. Και το καλοκαιράκι να μας χορεύει σε ρυθμούς που ξεμυαλίζουν. Παραλίες, προοπτικές διακοπών, ανάσες δροσιάς. Και το Χιτλερικό τσιτάτο “Arbeit macht Frei” (Η δουλειά ελευθερώνει) να μοιάζει πιο οξύμωρο από ποτέ. Καλοκαίρι !!! του σκυμμένου θεριστή του τυφλοχέρη. Καλοκαίρι !!! με βαριά μοτοσικλέτα μες τα σκέλη.τους φακούς του ανάβει μέρα μεσημέρι. Καλοκαίρι !!! όλο πίσσα και κατράμι καλοκαίρι… Στην Κρήτη χρόνια τώρα καλοκαίρι σημαίνει Πολιτιστικός Αύγουστος: το πανηγύρι των Τεχνών και της σύγχρονης κουλτούρας μας.​ Η πόλη ανασαίνει αλλιώς. Ανοιχτόμυαλοι άνθρωποι με φρέσκιες ιδέες, κυκλοφορούν και ανασχηματίζουν το «χιλιοειδωμένο» από άλλες οπτικές γωνίες. Καλοκαίρι !!! πλάι στα μέγαρα, στις τέντες με τ' αγέρι. Καλοκαίρι !!! με χρυσούς ανεμιστήρες μεταφέρει την βανίλια με το δίσκο του στο χέρι. Καλοκαίρι !!! μ' ανοιχτό πουκαμισάκι στα ίδια μέρη. Επιστρέφουμε στις παραλίες των παιδικών μας χρόνων για να ανακαλύψουμε τι έφερε η εξέλιξη. Ξεναγώντας τα δικά μας παιδιά πλέον, απρόθυμοι κι ανέτοιμοι να αναμετρηθούμε με τις ευθύνες που θα μας ζητήσουν τα σύγχρονα τοπία. Έτοιμοι στο βάθος να τα αποχαιρετήσουμε και να τα στερηθούμε. Παραλίες προς πώληση, θησαυροί που χάνονται. Το καλοκαίρι της παρακμής μας... Καλοκαίρι !!!Με μισόκλειστες τις γρίλιες μεσημέρι. Καλοκαίρι !!! Καθρεφτάκια και μια θάλασσα που τρέμειστο ταβάνι και τους γύψους μεσημέρι. Καλοκαίρι !!! Με τον κούκο μέσ' τα πεύκα και στ' αμπέλι. Η Κρήτη του Διόνυσου ευτυχώς εκστασιάζεται ακόμη στ' αμπέλια. Οι Κινέζοι περιμένουν τη σοδειά μας. Αντάλλαγμα: χάντρες και καθρεφτάκια για τους ιθαγενείς. Η σταφίδα στα διεθνή παντοπωλεία είναι Τούρκικη. Οι οψιγιάδες γέμισαν ψιλολιές. Ανάπτυξη με όραμα και στοχευμένα προϊόντα!!! Κι ο δάκος παραθερίζει στα μέρη μας... Καλοκαίρι !!! στον χαμό του οδηγημένο και το ξέρει. Καλοκαίρι !!! τόσο ώριμο που πέφτοντας προσφέρειμια πλημμύρα των καρπών, στάρι και μέλι, στον σπασμό του το απόλυτο του το αστέρι. Αυγουστιάτικο φεγγάρι πλάι στις αρχαιότητες. Νέα μόδα. Έχει νόημα να θυμάσαι τους προγόνους. Μόνο στο φως του φεγγαριού. Κι η μουσική να αλαφρώνει τις τύψεις. Που λίγο ήθελες να αρθείς στο ύψος των περιστάσεων. Λίγο ήθελες να αντισταθείς στα προδιαγραφέντα μελλούμενα. Αλλά ήταν ... καλοκαίρι. Καλοκαίρι !!! μες τα κόκκινα της δύσης του ανατέλλει. Έτσι όπως προφητικά κι όμορφα το περιέγραψε τραγουδιστά ο Νιόνιος.

Ήμαστε μια γενιά σε αναμονή: περάσαμε την παιδική μας ηλικία περιμένοντας. Έπρεπε να περιμένουμε δύο ώρες μετά το φαγητό πριν κολυμπήσουμε, δύο ώρες μεσημεριανό ύπνο για να ξεκουραστούμε και τις Κυριακές έπρεπε να μείνουμε νηστικοί όλο το πρωί για να κοινωνήσουμε. Ακόμα και οι πόνοι… περνούσαν με την αναμονή… Κοιτάζοντας πίσω, είναι δύσκολο να πιστέψουμε ότι είμαστε ακόμα ζωντανοί… Εμείς ταξιδεύαμε σε αυτοκίνητα χωρίς ζώνες ασφαλείας και αερόσακους. Κάναμε ταξίδια 10 και 12 ωρών, πέντε άτομα σε ένα Φιατάκι και δεν υποφέραμε από το «σύνδρομο της τουριστικής θέσης». Δεν είχαμε πόρτες, παράθυρα, ντουλάπια και μπουκάλια φαρμάκων ασφαλείας για τα παιδιά… Ανεβαίναμε στα ποδήλατα χωρίς κράνη και προστατευτικά, κάναμε ωτο-στοπ, καβαλάγαμε μοτοσικλέτες χωρίς δίπλωμα. Οι κούνιες ήταν φτιαγμένες από μέταλλο και είχαν κοφτερές γωνίες. Ακόμα και τα παιχνίδια μας ήταν βίαια. Περνάγαμε ώρες κατασκευάζοντας αυτοσχέδια αυτοκίνητα για να κάνουμε κόντρες κατρακυλώντας σε κάποια κατηφόρα και μόνο τότε ανακαλύπταμε ότι είχαμε ξεχάσει να βάλουμε φρένα. Παίζαμε «μακριά γαϊδούρα» και κανείς μας δεν έπαθε κήλη ή εξάρθρωση… Βγαίναμε από το σπίτι τρέχοντας το πρωί, παίζαμε όλη τη μέρα και δεν γυρνούσαμε στο σπίτι παρά μόνο αφού είχαν ανάψει τα φώτα στους δρόμους. Κανείς δεν μπορούσε να μας βρει. Τότε δεν υπήρχαν κινητά. Σπάγαμε τα κόκκαλα και τα δόντια μας και δεν υπήρχε κανένας νόμος για να τιμωρήσει τους «υπεύθυνους». Ανοίγανε κεφάλια όταν παίζαμε πόλεμο με πέτρες και ξύλα και δεν έτρεχε τίποτα. Ήταν κάτι συνηθισμένο για παιδιά και όλα θεραπεύονταν με λίγο ιώδιο ή μερικά ράμματα… Δεν υπήρχε κάποιος να κατηγορήσεις παρά μόνο ο εαυτός σου. Είχαμε καυγάδες και κάναμε καζούρα ο ένας στον άλλος και μάθαμε να το ξεπερνάμε. Τρώγαμε γλυκά και πίναμε αναψυκτικά, αλλά δεν ήμασταν παχύσαρκοι. Ίσως κάποιος από εμάς να ήταν χοντρός και αυτό ήταν όλο. Μοιραζόμασταν μπουκάλια νερό ή αναψυκτικά ή οποιοδήποτε ποτό και κανένας μας δεν έπαθε τίποτα. Καμιά φορά κολλάγαμε ψείρες στο σχολείο και οι μητέρες μας το αντιμετώπιζαν πλένοντάς μας το κεφάλι με ζεστό ξύδι.

Είναι κάτι πανηγύρια που δεν διαφημίζονται με αφισοκόλληση. Πρόσκληση δεν σου στέλνει κανείς. Και η συμμετοχή έχει μία γλυκιά κούραση. Το δρώμενον διαδραστικόν! Τα τραγούδια αυθόρμητα, παράφωνα συχνά, αλλά εξαιρετικά κεφάτα. Η σκηνή: ένα αμπέλι. Φεστιβάλ: Ο τρύγος. Πρόωρος σ' αυτά τα μέρη. Έναρξη: Ώρα 6.00 το πρωί. Είπα να μην το χάσω! Έβαλα ό,τι πιο παλιό και πιο δροσάτο και ξεκίνησα. Παιδί της πόλης ούσα, ξαφνιάστηκα με τα γέλια των κατ’ επάγγελμα τρυγητάδων όταν με αντίκρισαν. Οι απορίες λύθηκαν σύντομα. Βερμούδα και τοπάκι απαγορεύονται δια ροπάλου. Οι άνθρωποι της υπαίθρου ξέρουν καλά το αντίθετο. Ο ήλιος θέλει ρούχα. Πουκάμισα με μακριά μανίκια και παντελόνια που να κρύβουν όλο το πόδι, πλατύγυρα καπέλα και παπούτσι κλειστό. Και γυαλιά ηλίου (βεβαίως βεβαίως). Σαν καμηλιέρης στην έρημο. Το τσαπράζι μου στο χέρι και ήμουν έτοιμη για τη Διονυσιακή τελετή. Οι μετεωρολόγοι επιμένουν πως είναι η πιο ζεστή μέρα του καλοκαιριού. Κι όμως το πρωί βρήκα τα αμπελόφυλλα να χρυσίζουν στην δροσούλα. Γύρω μου επιδέξια χέρια τρυγούσαν τα σταφύλια με γοργό ρυθμό, τηρώντας ευλαβικά τις σειρές των κλημάτων κατά μήκος. Οι κουβαλητές (με ειδικά μαξιλάρια στον ώμο) μετέφεραν τα γεμάτα κοφίνια στον οψιγιά (χώρος επίπεδος όπου επρόκειτο να απλωθεί η σταφίδα). Οι απλώστρες «βάπτιζαν» τα σταφύλια σε μία δεξαμενή με καυστική ποτάσα και τα άπλωναν με γάντια στον ήλιο. Στις 10 πια ο ιδρώτας έσταζε στα πρόσωπα όλων μας. Ώρα για κολατσιό, κατά πως είπε ο αμπελουργός. Χρόνια είχα να δω τροφές να ξεπροβάλλουν από μαντήλια δεμένα χιαστί. Ντομάτες, ελιές, παξιμάδια, τυρί. Και λίγες ρακές που κατέβηκαν αργά. «Καύσιμη ύλη» έλεγε γελώντας ο κεραστής μας. Ξαναμπήκαμε στο αμπέλι με νέα όρεξη. Το τραγούδι άρχισε. Ένας να ξεκινά κι οι άλλοι να ακολουθούν. Τους κοίταζα και είχα την αίσθηση ότι ταξίδεψα κοντά τους με μηχανή του χρόνου. Κάπου σε ένα κοντινό παρελθόν. Χωρίς κινητά, προθεσμίες, άγχη, θεωρίες, αναλύσεις. Εδώ το μόνο που είχε σημασία ήταν ο ήλιος. Πόσο ψηλά φτάνει. Κι αυτό πάλι σαν ψευτοπροθεσμία. Κανείς δεν αγχωνόταν. Το μεσημέρι ο ίσκιος μιας ελιάς μας περίμενε. Οι προνοητικοί είχαν φροντίσει για τις σούβλες από νωρίς. Το κρέας σχεδόν έτοιμο. Οι μπύρες στην «κατάψυξη» (στον ποταμό δηλαδή). Πατάτες στο μαυροτήγανο και το κρασί της περασμένης σοδειάς δροσερό. Με ένα μεγάλο σεντόνι στρωμένο καταγής (για τραπέζι) απόλαυσα ένα από τα πιο νόστιμα γεύματα της ζωής μου. Λες και οι γεύσεις ξανάπαιρναν νόημα. Και το κρασί, σπονδή στο Διόνυσο. Σοφοί αρχαίοι μου πρόγονοι, πόσο καλύτερα από μένα ζούσατε! Ανάθεμα την «πρόοδο» –σκεφτόμουν- στο τέλος της μέρας. M.Kορνάρου

Διαβάζω σχόλια ολούθε στα social media για το αν και κατά πόσο η ΔΕΗ γνώριζε πως η 56χρονη γυναίκα που πέθανε χθες στα Χανιά, εξαρτούσε τη ζωή της από το ηλεκτρικό ρεύμα. Ανερμάτιστοι διάλογοι εξελίσσονται για τον τρόπο που γνωστοποιείται κάτι τέτοιο στην Δημόσια (κάποτε την λέγαμε κοινωφελή, τώρα το απώλεσε παντοιοτρόπως αυτό και σύντομα δεν θα λέγεται καν ΔΕΗ) Επιχείρηση Ηλεκτρισμού. Διάφοροι επιχειρηματολογούν για το πως ο κάθε ταλαίπωρος Έλληνας που αδυνατεί να πληρώσει τις οφειλές του (δύσκολα κατανοείς ακόμη κι αν είσαι "επιστημονικός αναλυτής" πως βρέθηκαν τόσα πάγια με δυσνόητα αρχικά στον λογαριασμό και "φούσκωσε" έτσι) πρέπει να αποδείξει πως είναι άνεργος, πένητας, δεν έχει ειισόδημα, ασθενεί, λιμοκτονεί και εκλιπαρεί για το αυτονόητο αγαθό της ενέργειας, που θα 'πρεπε να 'ναι προσιτό στον κάθε πολίτη εν έτη 2014. Κι όλοι αυτοί οι διάλογοι αγνοούν πλέον το αυτονόητο: πως οι φόροι καταλογίζονται με βάση την φοροδοτική ικανότητα του Έλληνα πολίτη, όπως χρόνια τώρα προβλέπει το Σύνταγμα. Άρθρο που σκοπίμως καμώνονται πως ξέχασαν όσοι μετέτρεψαν τους λογαριασμούς της ΔΕΗ σε ... τρομοκρατικό χτύπημα για κάθε οικογένεια. Κι αν ακόμη πάει παραπέρα η συζήτηση και το Κράτος επιμείνει ότι ... ζορίζεται να γεμίσει τα ταμεία του, ας κόψει το ρεύμα σε όσους του οφείλουν χρόνια εκατομμύρια, ξεκινώντας από τα ίδια του τα παρακλάδια, που "φεσώνουν" ανερυθρίαστα τη ΔΕΗ. Οι δικαιολογίες "δεν ξέραμε πως η άτυχη γυναίκα είχε μηχανική υποστήριξη" προσβάλλουν όχι μόνο τη μνήμη της ίδιας αλλά και την νοημοσύνη κάθε Έλληνα, που πασχίζει να ανταποκριθεί στις φοροκαταιγίδες που δέχεται, ενώ την ίδια ώρα το περιβόητο έλλειμμα του αδηφάγου Κράτους όλο και διογκώνεται. Χθες στα Χανιά χάθηκε άδικα μία ζωή κι οφείλουμε όλοι να σταθούμε με θλίψη και συντριβή στο γεγονός. Οφείλουμε ακόμη να αναλογιστούμε πόσο κοστίζει πια στην Ελλάδα μία ανθρώπινη ζωή. Μ.Κ.